In november van het gezegende jaar 2011 ontmoetten we de Braziliaanse dichter-tekenaar Carlos Saldanha, alias Zuca Sardan, in Brussel, waar hij een week verbleef op uitnodiging van het onvolprezen festival Europalia. We gingen samen met hem en zijn vrouw Ingeburg kijken naar Manneken Pis, dat hij ontroerd voor het eerst zag, beleefden hem bij een schitterende voordracht in een bibliotheek en ik interviewde hem in Antwerpen voor publiek.
Sindsdien hebben we elkaar regelmatig ontmoet, in Nederland en in Hamburg, waar hij na zijn pensionering als diplomaat samen met Ingeburg neerstreek. Hij gaf in 2016 zijn naam aan dit blad, nam veelal hilarisch deel aan presentaties van papieren edities en leverde tientallen tekeningen voor Zuca-Magazine.
Afgelopen vrijdag, 7 augustus, overleed hij in een ziekenhuis in Hamburg. Als hij kon zou hij zichzelf daar in bed tekenen met een surrealistische kwinkslag. Wie weet doet hij dat ook in het hiernamaals, wat dat ook moge zijn, en ontlokt hij de verzamelde zielen aldaar een glimlach, grijns of schaterlach.
Die lach was er altijd, ook in zijn meer filosofisch getinte gedichten, met een vraagteken als uitgangspunt en wapen. Zoals dit over het ontstaan van de wereld:
Doctor Niets had veel achting
voor Juffrouw Materie
en zijn gevoelens
werden beantwoord
om het zacht uit te drukken.
Doctor Niets prees het consistente
optreden en het grote gevoel
voor objectiviteit van het meisje
(En… waarom het verzwijgen…? hij had
een bijzondere waardering voor haar…
weelderige vormen…)
En Juffrouw Materie bewonderde
bij de Doctor
bovenal zijn ernst en
zijn distinctie.
U raadde het al,
het draaide
uit op een huwelijk.
Uit de achtenswaardige en blijde verbintenis
werd die wispelturige spruit geboren:
de wereld.
Die wereld, deze wereld van niets en materie, van zwendel en bedrog, van de-kip-of-het-ei-vraag, van wijsheid en humor, van ingetogen- en uitbundigheid, heeft hij nu wel verlaten, maar hij is er ook nog, tikt u maar ‘Zuca Sardan’ in bij de zoekfunctie van dit magazine en u komt uit op vele pagina’s met tekeningen en teksten van zijn hand. En lees zijn mooie bundel De hyena, niet de hond, uitgegeven door Koppernik.
Tekeningen Zuca Sardan
Foto Ana Carvalho
Leave a Reply