Door Harrie Lemmens
‘Vooral de croquetes zijn maravilhosos,’ zei de ober in restaurant Repúblika, vlak naast het Auditório van Vila do Conde, waar we de tentoonstelling ‘Metamorfoses’ van Adelino Marques hadden bezichtigd. Samen met de fotograaf. Prachtig, of in goed Braziliaans Portugees: maravilhosa.
Ooit hadden we in Oostende een kelner in het restaurant van museum Mu.Zee die bij elke handeling in één adem ‘dank-u-wel-alstublieft’ zei. In Penacova, de stad van de tandenstokers, prees zijn Portugese collega de tonijnsalade aan met het woord espectacular, waarmee hij ook alle andere gerechten overgoot als ware het olijfolie. En nu troffen we er een aan met het toverwoord maravilhoso. Alles was maravilhoso, het tafeltje waaraan we zaten, wij, het weer, en de gerechten. Zonder uitzondering maravilhoso.
Toen ik hem iets verderop met sterk overzees accent tegen een Braziliaans stel oudere dames hoorde praten, dacht ik: o, vandaar. En ik vroeg hem of hij soms uit Rio de Janeiro kwam. Nee hoor, hij was een rasechte Rioavense, een inwoner van Vila do Conde. Waarom of ik dat dacht? Vanwege het maravilhoso natuurlijk, zei ik, Rio prijst zichzelf immers aan als cidade maravilhosa.
‘Maravilhoso!’ antwoordde hij en liep bedrijvig naar onze buren, een joviaal losse oudere heer en een stijve (van de zenuwen?) jongeman. Ze onderhielden zich in het Engels. Waarschijnlijk een Portugese hoogleraar met een Italiaanse promovendus. Belangrijk gesprekken voer je in Portugal aan tafel tijdens een almoço, een rijke lunch, en de professor deed dat zwierig volks zwaaiend met zijn vork (de uitdrukking um bom garfo, een smulpaap komt daarvandaan), de leerling hanteerde zijn bestek met de gedistingeerde chic van een welopgevoed bourgeoiszoontje. ‘Maravilhoso!’ hoorde ik de kelner denken terwijl hij de glazen van de twee bijschonk met een waarschijnlijk mara…, nee, uitmuntende witte wijn.
Een staande uitdrukking, of liever, een staand woord in het Portugees is A dolorosa, ‘de smartelijke’, wat na een maaltijd staat voor de rekening. Ik vroeg de kelner om de maravilhosa te brengen.
Doem-me a cabeça e o universo.
Mijn hoofd en de wereld doen zeer.
Fernando Pessoa
Um novo sol já vai raiar.
Een nieuwe zon zal stralen.
Vinicius de Moraes
Foto Ana Carvalho
Leave a Reply