Door Harrie Lemmens
Alles gaat voorbij en keert eeuwig weer, leren de wijze tegeltjes. Zo ook in dit op sterven na dode jaar 2025, dat goede en slechte dingen heeft gebracht. Hooghartige vooroordelen en enghartige bemoeizucht. Vervelend gesneer en opdringerige drammerij. Lofzangen en treffend doordachte analyses. Muziek en voordracht. Dichtkunst en exposities. Ontmoetingen met oude en nieuwe vrienden. Presentaties van woorden en beelden in Antwerpen, Amsterdam, Haarlem en Brussel. Oude schrijvers in nieuwe jasjes: De heruitgave door Atlas-Contact van De Maia’s van Eça de Queiroz in 2024 beleefde zowaar nog een druk, Opera der doden van Autran Dourado kreeg na ruim 25 jaar een tweede kans bij Koppernik, António Lobo Antunes vond voor De omvang van de wereld een nieuwe plek in huize Van Maaskant Haun. Om dat te huldigen, en als dankbetuiging aan zijn vorige huis, Ambo|Anthos, brachten wij een zevende, tweetalige papieren editie uit, geheel gewijd aan de Portugese gigant: Um mundo – Een wereld, citaten uit zijn 32 romans met foto’s van Ana Carvalho. Die opnieuw naar Tavira in de Algarve trok om de verjaardag van Álvaro de Campos te vieren, met een tentoonstelling van een keuze uit onze quotes van Fernando Pessoa en Mário de Sá-Carneiro. Eerder dit jaar was ze voor de derde keer te gast in La Maison du Portugal in Parijs met utopische foto’s bij teksten van Gonçalo M. Tavares en een Portugees-Franse catalogus Utopie – Utopia van onze privé-uitgeverij Ibis II. In Avintes hing ze foto’s van Amsterdam op, die ook Koningsdag in Lissabon zouden hebben opgesierd, ware het niet dat de paus overleed en Portugal in driedaagse rouw werd gedompeld. Haar beelden van Porto en Lisboa waren dan weer te zien op de Portugese ambassade in Den Haag. En ze voorzag Zuca-Magazine ook dit jaar weer door Marilyn Suy, mijzelf en gastmedewerkers vertaalde gedichten en prozafragmenten van foto’s. Onze Founding Father, de onvermoeibare surrealist Zuca Sardan, zochten we zoals elk jaar op in zijn Hamburg. U moet allen de hartelijke groeten van hem en zijn Ingeburg hebben. Abraços en herzliche Grüße.
En dat zeggen wij ook: Abraços en beijos. Met daaraan toegevoegd Pessoa’s weergaloze laatste woorden I know not what tomorrow will bring en dit stichtelijke sonnet van eigen hand:
Aan denken over hoe het vroeger was,
toen al wat is nog te gebeuren stond,
kleeft iets precairs: je maakt een cirkel rond
door lang vervlogen jaren met wat pas
gebeurd is in verband te brengen – lont
voor ’n felle brand die onder hemd en jas
woedt waar het hart bonkt als een contrabas
of aanslaat als een woeste herdershond.
Kijk liever dus vooruit en blus het vuur
dat ieder morgen grimmig in gevaar
brengt en een dreiging vormt voor de duur
van wensen en verlangens in het jaar
dat aanbreekt als een kwetsbaar kind zo puur.
Schuif weg dat toen en zeg: ‘Och laat ook maar!’
Doem-me a cabeça e o universo.
Mijn hoofd en de wereld doen zeer.
Fernando Pessoa
Um novo sol já vai raiar.
Een nieuwe zon zal stralen.
Vinicius de Moraes
Foto Ana Carvalho
Leave a Reply