Door Harrie Lemmens
Tijdens mijn laatste bezoek aan Lissabon en Porto vielen mij vooral twee dingen op. Ten eerste de exponentiële groei van het aantal groepen met gids (u kent het wel: een drom gewillige volgers achter een hooggeheven vlaggetje of paraplu aan) die de stad doorkruisen. Te voet of op de fiets. Handig, gemakkelijk en verzorgd. Niks nadenken en verkennen, een land, een cultuur, een geschiedenis hapklaar toebereid in no-time verorberen. In Porto denderde zelfs zo’n zingende Heineken zuipkar langs het Castelo de Queijo zoals je ze vroeger in Amsterdam zag. Lekker met z’n allen.
En dan zijn er (ten tweede) degenen die een afkeer hebben van groepen, de individualisten die in hun eentje, of hooguit met z’n tweeën, te voet de lange weg afleggen die als einddoel Santiago de Compostella heeft, El Camino. Vanuit de Pyreneeën en, in dit geval, vanuit Lissabon langs de Portugese kust. Al sinds jaar en dag en vogue, maar nu een heuse sociale-mediatrend, en al die allenen samen vormen inmiddels een gigantische verzameling aardse stappers met het hoofd in de spirituele wolken. Doorgaans op leeftijd, de ouderwetse padvindersrugzak vol modern gemak – echt afzien doe je toch wel – maar naast die oudere pelgrims (‘na mijn pensioen ga ik doen waar ik altijd van gedroomd heb’) trekken steeds meer jongeren met kekkere backpacks langs de oceaan noordwaarts – op naar het kolossale wierookvat dat door de kathedraal van Santiago zwiert. Jongeren zoals je ze ook op het Sint-Pietersplein in Rome ziet en als gereformeerde versie in belijd-en-zing-festivals in de provincie Flevoland.
De Camino dus. Loutering, en wie weet komt er wel een boek voort uit de aantekeningen die in de stilte van de avond bij een glas tinto of branco, of, vooruit, een portje, worden gemaakt. Naar het voorbeeld van de kaskraker van Paulo Coelho, De pelgrimstocht naar Santiago, waarin de ik-figuur, de schrijver zelf, onder (bege)leiding van zijn gids Petrus tot bezinning en inzicht komt:
‘Die eerste nacht op de Weg naar Santiago zal ik nooit vergeten. Het was koud, ondanks de zomer, maar ik voelde de warme gloed van Petrus’ wijn nog. Ik keek naar de sterrenhemel, die aangaf hoe lang de weg was die we moesten gaan. Eerder zou dat mij angst hebben aangejaagd, een angst en beklemming die ik nooit zou kunnen overwinnen, waar ik veel te klein voor was. Maar nu was ik een zaadje geweest en was ik opnieuw geboren. Ik had ontdekt dat hoe zacht en comfortabel het bed van de aarde waarin ik sliep ook aanvoelde, het leven “daarboven” veel mooier was. En ik kon steeds weer opnieuw geboren worden, zo vaak als ik wilde, tot mijn armen groot genoeg waren om de aarde waaruit ik voortgekomen was te omhelzen.’
Doem-me a cabeça e o universo.
Mijn hoofd en de wereld doen zeer.
Fernando Pessoa
Um novo sol já vai raiar.
Een nieuwe zon zal stralen.
Vinicius de Moraes
Foto Ana Carvalho
Leave a Reply