Lídia Jorge op de Feira do Livro 2024

Door Hannah Soenens

Door een verlaten Lissabon – het is vandaag immers 13 juni, de dag van de patroonheilige Santo António – begeef ik me naar de 94e editie van de Feira do Livro in Parque Eduardo VII. Hier lijken alle inwoners van de verlaten stad zich te bevinden. De officiële cijfers liegen er niet om: dit jaar gingen er tussen 29 mei en 16 juni meer dan een miljoen mensen naar de boekenmarkt.

Na wat rondstruinen tussen de 350 standjes, die zowat alle Portugese uitgeverijen en ontelbare boekhandels huisvesten, wandel ik naar het paviljoen van uitgeverij Leya. Hier gaat journalist José Carlos Vasconcelos dadelijk met Lídia Jorge in gesprek. Het zal blijken dat Jorge de vragen eigenlijk niet nodig heeft om over haar werk te vertellen, ze is een volleerd spreker. 

In het kader van 50 jaar Anjerrevolutie dit jaar is het thema van het gesprek het volledige oeuvre van Jorge, dat zich vaak tegen de achtergrond van 25 de Abril afspeelt. De focus ligt op ‘Os Memoráveis’ (2014) en ‘O Dia dos Prodígios’ (1980).

Jorge blikt terug op de revolutie als een hoopvolle periode, die direct gevolgd werd door enkele heel moeilijke jaren. Het verlangen naar vooruitgang en de hoop dat Portugal een ander land zou worden, met andere instellingen en een ander soort migratie, bleken moeilijker te vervullen dan gedacht. Eerst moesten er nog basiszaken zoals hygiëne en alfabetisering aangepakt worden. 


In ‘O Dia dos Prodígios’ is de laatste zin dan ook niet zomaar een woordspeling met ‘’. In het Portugees is dit net als in het Nederlands een muzieknoot, die hier symbool staat voor hoop: de muziek van de toekomst. Het woord ‘’ betekent echter ook genade en medelijden en verwijst hier naar de voortdurende strijd. Jorge bedoelt daarmee dat de revolutie slechts het begin was van een proces van verandering, dat niet alleen vreugde en hoop bracht, maar ook veel pijn en teleurstelling veroorzaakte tijdens de lange weg naar democratie. Ze benadrukt wel dat de revolutie natuurlijk broodnodig was en dat die enorm veel verandering gebracht heeft, in tegenstelling tot wat sommige kwade tongen beweren.

Os Memoráveis speelt zich af op 25 april 1974 en focust op degenen die echte verandering hebben aangewakkerd, en niet zozeer op de grote helden van de revolutie. Het idee tijdens het schrijven was de ontmoeting tussen de jongeren van nu en de jongeren van toen. Wat zouden degenen die de revolutie meegemaakt hebben aan onze generatie vertellen?


Ze vertelt het publiek ten slotte nog dat ze ook op persoonlijk vlak iets te vieren heeft dit jaar: 45 jaar geleden diende ze het manuscript van haar eerste boek in, waarmee ze een jaar later zou debuteren.

Helaas verschenen van Lídia Jorge in het Nederlands enkel De kust van het gemurmel(Arena, 1991), vertaald door Maartje de Kort en Elly de Vries, en De dag der wonderen(De Prom, 1996), vertaald door Irène Koenders.

 

(Foto’s: Hannah Soenens)

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.