Zon & Zeer – Wie betaalt en waarom?

Door Harrie Lemmens


‘Nou vooruit,’ zegt de een. ‘Goed dan,’ knarsetandt de ander. En een derde, vol overtuiging: ‘Natuurlijk, doen we!’ ‘Ho ho, niks d’r van,’ remt de man af die het eigen volk hoog heeft staan, gevolgd door een hartgrondig ‘Chega!’

Laten we het voor de afwisseling eens over politiek hebben. Portugals nog altijd populaire president wil de sokkel onder zijn levende standbeeld met alle geweld persoonlijk wegkappen, lijkt het wel, gezien de verontschuldigingen voor het verleden, en met name de slavernij, die hij links en rechts aanbiedt, vorig jaar aan Brazilië, in de persoon van zijn collega Lula da Silva, onlangs, aan de vooravond van het gouden jubileum van de Anjerrevolutie, aan tafel met een groep buitenlandse journalisten. Niks mis mee, zou je zo zeggen, maak die sokkel gerust maar wat steviger.

Wacht even, er wringt wel iets. Het blijft namelijk niet bij holle frasen, Marcelo wil boter bij de vis doen, wil geen woorden maar daden, wil schadevergoeding betalen, de portemonnee trekken dus. En als het om geld gaat, rijzen er vragen.

Moet dat echt na zoveel jaar, vragen mensen zich af. En niet alleen in Portugal, ook bijvoorbeeld in Nederland. Aan wie dan, vragen anderen. De nakomelingen van slaven in Brazilië? De afstammelingen van slavenverkopers in Afrika? Nazaten van beide groepen die in Portugal (of Nederland) wonen?

En uit wiens portemonnee komt het geld? De grote beurs van de staat? Ho ho, maar wat heb ik daarmee te maken, vraagt Zé Ninguém, Jan-met-de-Pet, die nooit iets heeft gehad, nooit iets zal hebben en altijd moet dokken. En ik, gromt de getraumatiseerde ex-dienstplichtige die door Salazar de rimboe in werd gestuurd om te vechten voor de belangen van de Portugese inwoners van de overzeese provincies en zakenlieden en financiers in het moederland. En wij, hoho’en de jongeren die geen onderbetaalde baan kunnen krijgen en min of meer gedwongen haard en huis verlaten om elders een toekomst op te bouwen.

Lastig. Gemor aan de ene kant, ‘mag ik effe vangen’ aan de andere kant. Stof tot nadenken, en Marcelo’s sokkel verandert geleidelijk van steen in de boter op het hoofd van hen die altijd overal mee wegkomen. Bijvoorbeeld met hun overgeërfde rijkdom.

Amen.

Doem-me a cabeça e o universo.
Mijn hoofd en de wereld doen zeer.
Fernando Pessoa 

Um novo sol já vai raiar.
Een nieuwe zon zal stralen.
Vinicius de Moraes

Foto Ana Carvalho

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.