“De moeder de vrouw” bij Dulce Maria Cardoso

In het kader van de Boekenweek, die als thema “De moeder de vrouw” heeft, een fragment uit Violeta en de engelen (Os meus sentimentos) van Dulce Maria Cardoso, een even vernuftig opgebouwde als aangrijpende roman over de laatste levensseconde van een Portugese vertegenwoordigster. Een roman die uit één zin bestaat. In 2009 kreeg Dulce er de literatuurprijs van de Europese Unie voor.

De achterflap: De hoofdpersoon, Violeta, is een dikke vrouw die de kost verdient met de verkoop van ontharingscrème en aanverwante artikelen. Wanneer het boek begint hangt ze omgekeerd in haar auto, die over de kop is geslagen. Haar leven trekt aan haar voorbij. Ze denkt aan de moeizame relatie met haar moeder, die een schoonheidsideaal huldigde waar Violeta nooit aan kon voldoen met haar vormeloze grote lichaam. En aan de moeilijke gesprekken die ze met haar dochter voerde, die werd geadoreerd en verwend door haar grootouders omdat ze zo anders was dan haar moeder. Violeta en de engelen is de wordingsgeschiedenis van een eenzame vrouw, die op parkeerplaatsen langs de snelweg haar lichaam geeft aan vrachtwagenchauffeurs. 

(…) Dora is als de dood dat ik eerlijk word en tegen Ângelo zeg dat hij er niks van kan, dat hij zich op iets anders moet toeleggen, mijn kind denkt dat ze alles weet en ze weet niets, ik kan Ângelo geen pijn doen en Ângelo kan mij geen pijn doen, mijn kind weet niet dat alleen wij twee dat kunnen, ik heb haar het leven geschonken om er zeker van te zijn dat er iemand op de wereld is die mij pijn kan doen, die daarom en daarvoor bestaat,

niemand kan je zoveel pijn doen als je eigen kind

mijn moeder op de bank in de woonkamer van het huis dat ik vandaag verkocht heb, in de lichtgele jurk met plooirok die haar zo goed staat, of hier in Kapsalon Prinses, achterin onder de droogkap, met haar benen over elkaar aan het bladeren in een modeblad, le dernier cri,

niemand kan je zoveel pijn doen als je eigen moeder

mijn moeder voor eeuwig op de bank in het huis dat ik vandaag heb verkocht,

je kunt toch niet toelaten dat je dochter ons zoiets aandoet Baltazar

mijn vader geeft geen antwoord, hij leest ook ’s zondags de krant niet meer, gaat niet meer naar zijn werk, mijn vader die zich de gewoonte heeft aangemeten om hele dagen naar zijn vogeltjes te kijken, ook al blijft mijn moeder aandringen, zeg je dan niets tegen je dochter, mopper je dan niet op je dochter, wat kan een man nou doen die meer gevangen zit in zijn kooien dan het honderdtal parkieten dat daar zit, wat kan een man doen die zich heeft laten binden aan zijn kooien in de tuin en die bang is voor de katten die eromheen sluipen, mijn vader en de vogeltjes doodongerust vanwege de katten, hij trekt zich niets aan van de bomen die verpieteren omdat hij nooit sproeit, van de rozenstruiken vol schimmel, van de irritatie van mijn moeder, van het feit dat ik zwanger ben, mijn vader doodongerust vanwege de katten, zwijgend, net als mijn kind zo vaak, niet om mij pijn te doen, niet om mijn moeder pijn te doen, mijn vader die kommetjes vergiftigde melk gaat halen, (…)

Meulenhoff, Amsterdam 2009, blz. 57-58

Vertaling Harrie Lemmens
Foto Ana Carvalho

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*


Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.